Beta balığını bu kadar sevilen bir balık yapan şey, yüzgeçlerinin yanında renkleridir. Doğadaki atası (yabani betalar) sade, kahverengimsi bir balıkken, yüzyıllık seçici üretim bugün neredeyse her rengi ortaya çıkarmıştır. Bu yazıda en sık aranan beta renklerini, hangi türlerde görüldüklerini ve bakımda dikkat edilmesi gerekenleri topladık.
Kırmızı beta
Kırmızı, beta balıklarının en yaygın rengidir. Koyu yakut kırmızısından açık mercan tonuna kadar geniş bir yelpazesi vardır. Halfmoon, veiltail, crowntail ve plakat gibi hemen her yüzgeç tipinde bulunur.
- Super red: Tüm vücutta ve yüzgeçlerde lekesiz, koyu kırmızı. En çok aranan kırmızıdır.
- Kırmızı-mavi: Kırmızı yüzgeç, mavi parlamalı gövde. Mağazalarda çok sık görülür.
Kırmızı renk, kaliteli yemle ve temiz suda en canlı hâline ulaşır.
Mavi beta
Mavi betalar üç ana tonda görülür:
- Steel blue (çelik mavisi): Grimsi, metalik bir mavi.
- Royal blue (kraliyet mavisi): Koyu, mora çalan bir mavi.
- Turkuaz: Yeşile çalan, parlak bir mavi.
Bu tonlar aynı renk geninin farklı biçimleridir ve ışığa göre farklı görünebilir. Ayrıntılar için mavi tonlar maddemize bakın. Mavinin beyazla birleştiği butterfly ve sarıyla birleştiği mustard gas en sevilen iki renk desenidir.
Beyaz beta
Beyaz betalar üç farklı şekilde ortaya çıkar ve çoğu zaman birbirine karıştırılır:
| Tip | Görünüm | Not |
|---|---|---|
| Platin | Parlak, inci gibi beyaz | Metalik pullardan gelir |
| Opak | Mat, süt beyazı | Yaşla daha da beyazlaşabilir |
| Cellophane | Saydam, pembemsi ten | Aslında renksizdir; iç organlar ve kan rengi pembe gösterir |
Beyaz betalar kirli suda yüzgeç uçlarındaki kararma ve erimeyi daha belirgin gösterir. Bu yüzden su temizliğine özen ister.
Pembe beta
Pembe, en çok aranan ama en çok yanlış bilinen renktir. Betalarda düz pembe bir renk geni yoktur. Pembe görünüm şunlardan oluşur:
- Saydam (cellophane) ya da açık tenli bir gövdenin içten gelen kan rengi,
- Kırmızı ve mor yüzgeç tonlarının açık zemin üzerinde karışması.
Bu yüzden “pembe” diye satılan betalar ışığa göre lavanta, mor ya da açık kırmızı görünebilir. Katman katman fırfırlı yüzgeçleri olan rosetail betalarda pembe tonlar özellikle etkileyicidir.
Siyah beta
Tamamen siyah bir beta üretmek zordur; çoğu “siyah” beta yakından bakınca koyu lacivert ya da mor yansıma gösterir. En bilinenleri black orchid (mor yansımalı siyah), black melano (kadife siyahı) ve black copper (bakır parlamalı siyah) tipleridir. Ayrıntılar: black orchid.
Sarı ve turuncu beta
Sarı ve turuncu, kırmızı rengin baskılandığı “non-red” genetik grubundan gelir. Saf, lekesiz bir sarı ya da turuncu nispeten nadirdir; bu balıkların bazılarında zamanla kırmızı lekeler belirebilir. Sarı tonlar mustard gas betaların yüzgeçlerinde ve half sun gibi türlerde sık görülür.
Çok renkli betalar: koi, galaxy, nemo
Birden çok rengin desen oluşturduğu betalar son yılların en popülerleridir:
- Koi: Beyaz zemin üzerinde kırmızı ve siyah lekeler, Japon koi sazanlarını hatırlatır.
- Galaxy: Koi desenine ek olarak turkuaz, parlak benekler.
- Nemo: Turuncu, kırmızı ve siyahın birleşimi.
- Marble: Desen ömür boyu değişebilir.
Bu betaların çoğu “mermer geni” taşır; yani renkleri ve lekeleri zamanla değişebilir. Bugün aldığınız koi beta birkaç ay sonra bambaşka görünebilir.
Beta balığının rengi neden değişir?
Renk değişimi her zaman bir sorun işareti değildir:
- Mermer geni: Koi, nemo ve marble betalarda renkler doğal olarak değişir.
- Uyum süreci: Yeni alınan betalar ilk günlerde soluk görünebilir.
- Stres çizgileri: Gövdede yatay açık çizgiler stresi gösterir.
- Yaş: Yaşlanan betalarda renkler solar.
Rengin birden solması ise çoğunlukla düşük sıcaklık, kötü su ya da hastalık işaretidir. Ayrıntılar: beta balığında renk solması.
Hızlı cevaplar
En nadir beta rengi hangisi?
Saf sarı ve saf turuncu, düzgün siyah (black orchid gibi) ve parlak metalik renkler daha nadirdir. Gerçek anlamda nadir olan, bir rengin tüm vücutta lekesiz ve eşit görünmesidir.
Beta balığının rengi neden soluyor?
Stres, düşük su sıcaklığı, kötü su değerleri, hastalık ve yaşlılık rengi soldurur. Yeni alınan betaların renkleri ise uyum sürecinde birkaç gün soluk görünebilir. Ayrıntılar renk solması maddemizde.
Pembe beta balığı var mı?
Evet, ama düz pembe bir renk geni yoktur. Pembe görünüm, açık tenli ya da saydam betalarda kırmızı ve mor yüzgeç tonlarının ışıkla birleşmesinden oluşur. Rosetail ve halfmoon gibi türlerde sık görülür.