Filtre, akvaryumun hem temizlik görevlisi hem de yararlı bakterilerin evidir. Beta balıkları için doğru filtreyi seçerken dikkat edilmesi gereken iki şey vardır: suyu yeterince temizlemesi ve uzun yüzgeçli betayı yormayacak kadar yumuşak akması.
Filtre ne işe yarar?
- Biyolojik filtrasyon: Süngerdeki bakteriler amonyak ve nitriti zararsız nitrata çevirir. En önemli görev budur. Bkz. azot döngüsü.
- Mekanik filtrasyon: Yem artıkları, dışkı ve parçacıklar süngerde tutulur; su berrak kalır.
- Su hareketi: Yüzeyin hafifçe hareket etmesi oksijen alışverişini artırır ve yüzeyde yağlı tabaka oluşmasını önler.
Filtre türleri karşılaştırması
| Tür | Akıntı | Artıları | Eksileri |
|---|---|---|---|
| Pipo filtre (sünger filtre), hava motorlu | Çok yumuşak | Ucuz, güvenli, yavru ve uzun yüzgeç dostu | Görüntüsü sade değil, hava motoru ses yapabilir |
| Askı filtre (HOB) | Orta | Bakımı kolay, akvaryum içinde yer kaplamaz | Akıntı ayarı yoksa güçlü, su seviyesi düşükken ses yapar |
| İç filtre | Orta–güçlü | Küçük, kurulumu kolay | Çoğu model betaya fazla güçlü gelir |
| Dış (kanister) filtre | Ayarlanabilir | Çok güçlü temizlik, sessiz | 60 litrenin altında gereksiz ve pahalı |
Öneri: 20–40 litrelik bir beta akvaryumu için hava motorlu bir pipo filtre ya da akıntısı ayarlanabilen küçük bir askı filtre.
Kapasite nasıl seçilir?
Filtre kutularında “saatte X litre” yazar. Beta akvaryumu için filtrenin saatte akvaryum hacminin 3–5 katı su çevirmesi yeterlidir. 20 litrelik bir akvaryum için saatte 60–100 litre kapasiteli bir filtre uygundur. Diğer balıklar için önerilen 8–10 kat, beta için fazladır.
Akıntı nasıl azaltılır?
Filtreniz biraz güçlüyse yenisini almadan önce şunları deneyin:
- Filtrenin akış ayarını en düşüğe getirin.
- Çıkış ağzına ince bir sünger parçası geçirin; su sünger içinden yavaşça süzülür.
- Çıkışı akvaryum camına ya da büyük bir bitkiye doğru çevirin.
- Askı filtrelerde su seviyesini filtre çıkışına yakın tutun; şelale etkisi azalır.
Filtre bakımı
- Filtreyi ayda bir kontrol edin; akış belirgin şekilde azaldıysa temizleme zamanıdır.
- Su değişimi sırasında bir kovaya akvaryum suyu alın.
- Süngeri bu suyun içinde birkaç kez sıkıp bırakarak çalkalayın. Tertemiz olmasına gerek yok; büyük kirler çıksın yeter.
- Süngeri yerine takın ve filtreyi hemen çalıştırın.
Asla yapmayın:
- Süngeri musluk suyuyla yıkamak (klor bakterileri öldürür).
- Bütün filtre malzemelerini aynı anda değiştirmek.
- Filtreyi birkaç saatten uzun süre kapalı bırakmak; içindeki bakteriler oksijensiz kalıp ölür.
Elektrik kesilirse
Filtre birkaç saat kapalı kaldıysa, yeniden çalıştırmadan önce içindeki durgun suyu boşaltıp süngeri akvaryum suyunda çalkalayın. Durgun suda biriken zararlı maddelerin akvaryuma basılmasını önlemiş olursunuz.
Hızlı cevaplar
Beta balığı filtresiz yaşar mı?
Yüzeyden hava soluyabildiği için hayatta kalabilir, ama filtre olmadan atıkları zararsız hale getiren bakteriler yerleşemez; su hızla zehirlenir. Filtre şarttır.
Akıntının fazla olduğunu nasıl anlarım?
Beta sürekli köşelerde ya da bitkilerin arasında saklanıyor, yüzerken savruluyor, yüzgeçlerini kapalı tutuyorsa akıntı fazladır.
Filtre süngerini ne zaman değiştirmeliyim?
Ancak dağılmaya başladığında. Değiştirirken eski süngerin yarısını birkaç hafta yeni süngerle birlikte tutun ki bakteriler yeni süngere geçsin.