Filtre ne kadar iyi çalışırsa çalışsın, akvaryumda nitrat ve diğer çözünmüş atıklar zamanla birikir. Bunları uzaklaştırmanın tek yolu düzenli su değişimidir. İyi haber şu ki doğru alışkanlıkla haftalık su değişimi 15–20 dakika sürer.
Ne sıklıkla ve ne kadar?
| Akvaryum | Sıklık | Miktar |
|---|---|---|
| 20–40 litre, tek beta | Haftada bir | %20–25 |
| 20 litreden küçük | Haftada iki | %25–30 |
| Kalabalık ya da yeni kurulan | Haftada bir | %30 |
| Amonyak/nitrit ölçüldüyse | Hemen | %30–50 |

Nitrat ölçümünüz düzenli olarak 20 ppm’in altındaysa mevcut düzeniniz yeterlidir. Ölçüm 20 ppm’i geçiyorsa miktarı ya da sıklığı artırın. Bkz. su değerleri.
Gerekenler
- Sifon: Hem suyu çeker hem de zemindeki kirleri toplar.
- Kova: Yalnızca akvaryum için ayrılmış, deterjan değmemiş bir kova.
- Su düzenleyici
- Termometre
- Eski bir havlu (dökülenler için)
Adım adım su değişimi

- Isıtıcının fişini çekin. Su seviyesi düştüğünde açıkta kalan sıcak cam çatlayabilir. Filtreyi de kapatabilirsiniz.
- Yeni suyu hazırlayın. Kovayı musluk suyuyla doldurun ve sıcaklığını akvaryumdaki suya ±1 °C yakın olacak şekilde ayarlayın.
- Su düzenleyiciyi ekleyin. Dozu, kovadaki suyun litresine göre hesaplayın (akvaryumun tamamına göre değil).
- Eski suyu sifonla çekin. Sifonun ağzını zemine birkaç santim batırın; kum ya da çakıl hafifçe kalkar, kirler sifonla çekilir, ağır taneler geri düşer. Zeminin bir bölümünü temizlemeniz yeterli; her hafta farklı bir bölgeyi yapın.
- Süngeri çalkalayın (ayda bir). Çektiğiniz akvaryum suyunun bir kısmında filtre süngerini hafifçe çalkalayın.
- Yeni suyu yavaşça ekleyin. Suyu bir bardak ya da tabak üzerinden yavaşça dökün ki zemin dağılmasın ve balık strese girmesin.
- Isıtıcıyı ve filtreyi çalıştırın. Isıtıcıyı fişe takmadan önce 10–15 dakika bekleyin.
- Son kontrol: Termometreye bakın; su seviyesinin kapakla arasında 2–3 cm hava boşluğu bıraktığından emin olun.
Sık yapılan hatalar
- Suyun tamamını değiştirmek: Bakteri dengesi bozulur, balık şoka girer.
- Soğuk ya da çok sıcak su eklemek: Ani sıcaklık değişimi bağışıklığı zayıflatır.
- Su düzenleyiciyi unutmak: Klor solungaçlara zarar verir; değişimden sonra balık yüzeyde nefes nefese kalabilir.
- Deterjanlı kova kullanmak: En küçük kalıntı bile zehirlidir.
- Değişimi aylarca atlamak, sonra büyük değişim yapmak: Biriken nitrata alışan balık, ani temiz suya uyum sağlayamayabilir. Uzun aradan sonra birkaç gün arayla küçük değişimler yapın.
Su değişiminden sonra
Değişimden sonraki bir saat içinde balığın davranışını izleyin. Normal yüzmeye devam etmesi, yeme ilgi göstermesi her şeyin yolunda olduğunu gösterir. Balık hareketsizleşir, dipte yatar ya da yüzeyde sürekli hava yutarsa, sıcaklığı ve su düzenleyici dozunu kontrol edin.
Hızlı cevaplar
Suyun tamamını değiştirmek daha temiz olmaz mı?
Hayır. Suyun tamamını değiştirmek yararlı bakterileri azaltır, su değerlerini ve sıcaklığı bir anda değiştirir; balık şoka girebilir. Az ve düzenli değişim her zaman daha iyidir.
Değişim sırasında balığı dışarı almalı mıyım?
Gerek yok, hatta önerilmez. Balığı yakalamak ve taşımak stres yaratır. Sifonu yavaş kullanarak balığı akvaryumda bırakabilirsiniz.
Bekletilmiş su mu, su düzenleyici mi?
Suyu bekletmek klorun bir kısmını uçurur ama kloramini gidermez. Su düzenleyici her ikisini de anında nötralize ettiği için daha güvenilirdir.
