Beta üretimi için çift seçimi ve hazırlık

Başarılı bir beta üretiminin büyük kısmı, çiftleştirme gününden çok önce belirlenir. Sağlıklı ve doğru yaşta bir çift, iyi bir şartlandırma dönemi ve doğru kurulmuş bir üreme akvaryumu, hem çiftleşmenin başarılı olmasını hem de dişinin ciddi yaralanmadan kurtulmasını sağlar. Bu sayfa, çiftleştirmeye geçmeden önce yapmanız gereken her şeyi anlatır.

Çift seçimi

Yaş

• En uygun yaş: 4–12 ay.
• 4 aydan genç betalar henüz tam olgunlaşmamış olabilir.
• Bir yaşın üzerindeki betalarda verim düşer; erkekler yumurtalara daha az bakabilir, dişiler daha az yumurta bırakabilir.

Sağlık

Her iki balık da tamamen sağlıklı olmalıdır:

• Aktif, iştahlı ve meraklı
• Yüzgeçleri sağlam, yırtık ya da erime yok
• Renkleri canlı, vücudunda leke, nokta ya da yara yok
• Normal yüzüyor, dengesi yerinde

Yeni aldığınız bir betayı üretime almadan önce en az 2–4 hafta karantinada tutun. Bkz. hastane akvaryumu

Boyut ve görünüm

• Benzer boyut: Dişi erkekle aynı ya da biraz daha küçük olmalı.
• Aynı ya da uyumlu tür: Örneğin yarımay ile yarımay. Farklı türleri çiftleştirmek hem öngörülemeyen sonuçlar verir hem de yavruların değerini düşürebilir.
• Çok uzun yüzgeçli erkekler sarılmakta zorlanabilir; ilk deneme için daha kısa yüzgeçli erkekler genellikle daha başarılıdır.

Dişinin hazır olduğunu gösteren işaretler

• Gövdede dikey açık çizgiler
• Belirgin, beyaz yumurtlama borusu
• Dolgun, yuvarlak karın
• Erkeği gördüğünde ilgi gösterme, başı aşağı eğik duruş

Bkz. erkek ve dişi nasıl ayırt edilir?

Şartlandırma (conditioning)

Şartlandırma, çiftin üremeye fiziksel olarak hazırlanmasıdır. 1–2 hafta sürer.

1. Beslenmeyi güçlendirin. Günde 2–3 kez, küçük porsiyonlarla, protein açısından zengin yemler verin: kan kurdu, artemia, dafnia, sivrisinek larvası. Bkz. canlı ve dondurulmuş yemler
2. Fazla beslemeyin. Porsiyonlar küçük kalmalı; fazla yem su kalitesini bozar ve şişkinlik yapar.
3. Su kalitesini yüksek tutun. Şartlandırma döneminde su değişimlerini aksatmayın.
4. Çifti birbirine gösterin. Erkek ve dişiyi yan yana akvaryumlarda ya da şeffaf bir bölmeyle ayrılmış aynı akvaryumda tutun. Görsel temas her ikisini de üremeye hazırlar.

Üreme akvaryumunun kurulumu

Ekipman	Öneri
Akvaryum	20–40 litre, geniş taban
Su derinliği	10–15 cm (yavrular yüzeye kolay ulaşır)
Sıcaklık	27–28 °C, termostatlı ısıtıcı
Filtre	Yok ya da çok yumuşak bir pipo filtre (sünger filtre); kapalı da tutulabilir
Zemin	Yok (çıplak taban)
Saklanma yerleri	Bol bitki, cava yosunu, yüzen bitkiler
Yuva noktası	Yüzen bir yaprak ya da yarıya kesilmiş köpük bardak
Kapak	Mutlaka (nemli, sıcak hava için)
Hint badem yaprağı	Önerilir

Neden sığ su? Yumurtalar dibe düştüğünde erkeğin onları toplaması ve yavruların ilk günlerde yüzeye çıkması kolaylaşır.

Neden filtre yok ya da çok zayıf? Akıntı köpük yuvayı dağıtır ve küçük yavruları savurabilir. Pipo filtre kullanılacaksa hava akışı en düşüğe ayarlanmalıdır.

Neden kapak? Yavruların labirent organı gelişirken yüzeydeki havanın sıcak ve nemli olması hayati önem taşır. Soğuk hava yavrulara zarar verebilir.

Neden bol bitki? Dişinin, erkeğin kovalamasından kaçabileceği saklanma yerleri, çiftleşme sırasındaki yaralanmaları büyük ölçüde azaltır.

Önceden hazırlanması gerekenler

Çiftleştirmeden önce şunları hazırlayın:

• İnfüzorya kültürü: Yavruların ilk yemi. Hazırlanması birkaç gün sürer.
• Mikro solucan kültürü: İsteğe bağlı ama çok faydalı.
• Artemia yumurtası ve kuluçka düzeneği: Yavruların ikinci haftadan itibaren ana yemi.
• Dişi için ayrı bir dinlenme akvaryumu: Çiftleşmeden sonra dişiyi hemen alacağınız temiz, ısıtıcılı bir akvaryum.
• Büyütme akvaryumu planı: Yavrular birkaç hafta içinde daha büyük bir akvaryuma ihtiyaç duyar.

Ayrıntılar: yavru beslenmesi