Beta üretiminde en kritik dönem, yavruların serbest yüzmeye başladığı ilk haftalardır. Bu dönemdeki kayıpların büyük kısmının nedeni açlıktır: yavruların ağızları o kadar küçüktür ki çoğu yemi yiyemezler. İkinci büyük neden ise kirli sudur: yenmeyen yem birkaç saat içinde suyu bozar. Doğru yemi, doğru miktarda ve doğru zamanda vermek, yavruların hayatta kalmasını belirler.
Neden özel yemler gerekir?
Serbest yüzmeye yeni başlayan bir beta yavrusu yalnızca birkaç milimetre boyundadır ve ağzı mikroskobik canlıları yiyebilecek kadar küçüktür. Ayrıca yavrular hareket eden yemlere tepki verir; dibe çöken hareketsiz yemleri genellikle fark etmezler.
Bu yüzden ilk haftalarda küçük ve canlı yemler şarttır.
Haftalara göre besleme planı
| Dönem | Yem | Sıklık |
|---|---|---|
| 1–5. gün (serbest yüzmeden itibaren) | İnfüzorya, sirke kurdu, sıvı yavru yemi | Günde 2–4 |
| 4–10. gün | Mikro solucan, ilk artemia denemeleri | Günde 2–4 |
| 2–4. hafta | Yeni çıkmış artemia (ana yem) | Günde 2–3 |
| 4–6. hafta | Artemia, ince öğütülmüş yavru yemi | Günde 2–3 |
| 6. haftadan sonra | Artemia, dondurulmuş yemler, küçük granüller | Günde 2 |
Geçişler kesin değildir; yavruların büyüklüğüne göre ayarlanır. Bir yemden diğerine geçerken birkaç gün ikisini birlikte verin.
İlk yemler

İnfüzorya
İnfüzorya, suda yaşayan mikroskobik tek hücreli canlıların genel adıdır. Yavruların ilk ve en küçük yemidir.
Kültür nasıl hazırlanır?
- Bir kavanoza dinlendirilmiş ya da düzenleyici eklenmiş su koyun; mümkünse biraz akvaryum suyu ekleyin.
- İçine küçük bir parça marul yaprağı, muz kabuğu ya da birkaç kuru yaprak koyun.
- Kavanozu ılık ve aydınlık bir yerde, ağzı hafif açık bırakın.
- 3–7 gün içinde su önce bulanıklaşır, sonra hafifçe berraklaşır. Işığa tuttuğunuzda suyun içinde hareket eden minik noktalar görürsünüz.
- Bir pipetle alıp yavru akvaryumuna birkaç damla ekleyin.
Kültürü çiftleştirmeden önce başlatın; yavrular serbest yüzmeye başladığında hazır olmalıdır. Kötü kokan, çürümüş kültürü kullanmayın.
Sirke kurdu
Çok küçük, suda uzun süre canlı kalan solucanlardır. Su kalitesini bozmadan saatlerce yüzeyde ve su ortasında hareket eder. Kültürün olgunlaşması birkaç hafta sürdüğü için çok önceden hazırlanmalıdır.
Mikro solucan
Yulaf ezmesi lapası üzerinde kolayca çoğalan küçük solucanlardır. İnfüzoryadan büyüktür; çoğu yavru 3–5. günden itibaren yiyebilir. Dibe çöker ve suda yarım gün ile bir gün kadar canlı kalır.
Sıvı ve toz yavru yemleri
Akvaryumculardan satın alınan sıvı ya da toz yavru yemleri, canlı yeme ek olarak kullanılabilir. Tek başına kullanıldığında yavru kayıpları genellikle daha yüksek olur.
Yeni çıkmış artemia (nauplius)
Yeni çıkmış artemia, beta yavrularının en önemli yemidir. Besleyicidir, canlıdır ve yavrular tarafından çok sevilir. Çoğu yavru ilk haftanın sonundan itibaren yiyebilir.
Kuluçka nasıl yapılır?

- Bir şişe ya da kuluçka kabına su ve tuz koyun (ambalajda önerilen oranda).
- Artemia yumurtalarını ekleyin.
- Bir hava motoruyla sürekli havalandırın; yumurtalar dibe çökmemelidir.
- 26–28 °C ve ışık altında 18–36 saat bekleyin.
- Havalandırmayı kapatın; yavru artemialar ışığa doğru toplanır, kabuklar yüzeye çıkar ya da dibe çöker.
- Artemiaları bir pipetle alın, ince bir elekte tatlı suyla durulayın ve yavrulara verin.
Önemli noktalar:
- Kabukları ayırın. Boş kabuklar ve açılmamış yumurtalar yavruların bağırsaklarını tıkayabilir. Kabuksuz (dekapsüle) artemia yumurtaları bu sorunu ortadan kaldırır.
- Taze verin. Yeni çıkmış artemia ilk saatlerde en besleyici halindedir. Tatlı suda birkaç saat içinde ölür; ölü artemiaları akvaryumdan çıkarın.
- Kesintisiz kuluçka: İki kuluçka kabını dönüşümlü kullanarak her gün taze artemia elde edebilirsiniz.
Ne kadar yem vermeli?
Yavrularda en sık yapılan hata fazla beslemektir. Filtresiz, küçük bir akvaryumda yenmeyen yem birkaç saat içinde çürür ve amonyak oluşturur.
- Yavruların birkaç dakika içinde yiyebileceği kadar verin.
- Bir sonraki öğünden önce yavruların karınlarına bakın; dolgunsa porsiyonu artırmayın.
- Yenmeyen yemleri ve ölü canlı yemleri bir pipetle temizleyin.
- Akvaryuma birkaç salyangoz (ör. boynuz salyangozu) eklemek artıkları temizlemeye yardımcı olur.
Büyüme ve yem boyutu
Beta yavruları aynı yaşta olsalar bile farklı hızlarda büyür. Bazıları kardeşlerinin iki katı büyüklüğe ulaşabilir. Bu durumda:
- Büyük yavrular yemi daha hızlı kapar, küçükler aç kalabilir.
- Farklı boyutlarda yemleri birlikte vererek her boyuttaki yavrunun beslenmesini sağlayın.
- Çok büyüyen yavruları ayrı bir akvaryuma almak, küçüklerin büyümesine fırsat tanır.
Ayrıntılar için: yavru büyütme ve ayırma
Hızlı cevaplar
Yavrulara pul yemi ezip verebilir miyim?
İlk haftalarda tek başına uygun değildir. Ezilmiş kuru yemler yavrular tarafından iyi tanınmaz, dibe çöker ve suyu hızla bozar. Birkaç haftalık yavrularda canlı yemlere ek olarak kullanılabilir.
Haşlanmış yumurta sarısı verilebilir mi?
Önerilmez. Yumurta sarısı suyu çok hızlı bulandırır ve bozar; küçük ve filtresiz bir yavru akvaryumunda ölümlere yol açabilir. Canlı yem kültürleri çok daha güvenlidir.
Yavruların yediğini nasıl anlarım?
Yavruların karınları beslendikten sonra hafifçe dolgunlaşır. Artemia ile beslenen yavruların karnında turuncu bir renk görülür. Bir büyüteç ya da telefon kamerasının yakınlaştırması yardımcı olur.
Artemianın kabukları yavrulara zarar verir mi?
Açılmamış yumurtalar ve boş kabuklar yavruların sindirim sisteminde tıkanmaya yol açabilir. Artemiaları verirken kabukları ayırın ya da kabuksuz (dekapsüle) artemia yumurtası kullanın.
