Beta üretimi çoğu zaman ilk denemede sorunsuz geçmez. Erkek yuva yapmayabilir, dişiye fazla saldırabilir ya da yumurtaları yiyebilir. Yavrular ise ilk haftalarda beklenmedik şekilde ölebilir. Bu sorunlar deneyimli üreticilerin de sık karşılaştığı durumlardır ve çoğu, nedeni anlaşıldığında çözülebilir. Bu sayfa, sorunları sürecin aşamalarına göre sıralar.
Çiftleşme öncesi ve sırasında
Erkek köpük yuva yapmıyor
| Olası neden | Çözüm |
|---|---|
| Su soğuk | Sıcaklığı 27–28 °C’ye çıkarın |
| Akıntı var | Filtreyi kapatın ya da en düşüğe alın |
| Tutunma noktası yok | Yüzen bir yaprak ya da kesik köpük bardak ekleyin |
| Erkek yeni ortamda | 1–2 gün bekleyin |
| Erkek çok genç ya da yaşlı | Başka bir erkek deneyin |
Bazı erkekler dişiyi görene kadar yuva yapmaz; dişiyi bölmeli olarak tanıştırmak yuva yapmayı tetikleyebilir. Bkz. köpük yuva
Erkek dişiye aşırı saldırıyor
Bir miktar kovalama normaldir, ama dişi ciddi yaralar alıyorsa:
- Dişi henüz hazır değildir. Dikey çizgiler ve başı aşağı duruş görmeden serbest bırakılmamalıdır.
- Saklanma yeri azdır. Daha fazla bitki ve cava yosunu ekleyin.
- Tanıştırma kısa sürmüştür. Bölmeli tanıştırmayı uzatın.
Çifti hemen ayırın, dişiyi iyileştirin ve 1–2 hafta sonra yeniden deneyin. Tekrar eden durumlarda farklı bir erkek ya da dişi deneyin.
Dişi erkeğe saldırıyor
Nadiren de olsa bazı dişiler, özellikle erkekten büyükse, erkeğe saldırabilir ve yuvayı bozabilir. Benzer boyutta bir çift seçin ve dişinin hazır olduğundan emin olun.
Sarılma oluyor ama yumurta yok
- Çift genç ve deneyimsiz olabilir; ilk sarılmalar çoğu zaman “boştur”.
- Sabırlı olun; yumurtlama birkaç denemeden sonra başlayabilir.
- Dişi gerçekten yumurta taşımıyor olabilir; şartlandırmayı uzatın.
Yumurtlama sonrası
Erkek yumurtaları yiyor
En sık ve en sinir bozucu sorundur. Olası nedenler:
- Genç ve deneyimsiz erkek: İlk denemelerde sık görülür, zamanla düzelebilir.
- Stres: Dışarıdaki hareketler, gürültü, ışık değişimi. Akvaryumun önünü kapatın ve dokunmayın.
- Bozuk yumurtalar: Erkek döllenmemiş ya da mantar tutmuş yumurtaları ayıklar ve yer; bu normaldir.
- Açlık: Uzun süre aç kalan bazı erkekler yumurtaları yiyebilir.
- Dişinin geç alınması: Dişi akvaryumda kalırsa erkek strese girebilir.
Erkek yumurtaların hepsini yediyse çifti birkaç hafta dinlendirip yeniden deneyin. Aynı erkek tekrar tekrar yiyorsa başka bir erkekle denemek gerekebilir.
Yumurtalar beyazlıyor
Beyaz, opak yumurtalar döllenmemiş ya da mantar tutmuş yumurtalardır.
- Az sayıda beyaz yumurta normaldir.
- Çoğu yumurta beyazlıyorsa: Erkek döllemede başarısız olmuş olabilir (genç ya da yaşlı erkek), su kalitesi kötü olabilir ya da sıcaklık dalgalanmış olabilir.
- Hint badem yaprağı suya hafif antifungal etki sağlayan tanenler bırakır.
Hiç yavru çıkmadı
- Sıcaklık düşüktür; yumurtalar gelişmemiştir.
- Yumurtalar döllenmemiştir.
- Erkek yumurtaları yemiştir.
- Yavrular çıkmış ama fark edilmemiştir; yavrular ilk günlerde çok küçüktür, bir el feneriyle dikkatlice bakın.
Yavru dönemi
Yavru ölümlerinin hangi haftada olduğu, nedeni anlamak için önemli bir ipucudur:
| Ne zaman? | En olası neden | Çözüm |
|---|---|---|
| Serbest yüzmeden sonraki 3–7 gün | Açlık: yem çok büyük ya da yetersiz | İnfüzorya, sirke kurdu, mikro solucan |
| İlk 2–3 hafta | Kirli su: fazla yem, ölü artemia | Az ve sık besleme, artıkları temizleme, küçük su değişimleri |
| 3–6. hafta | Soğuk hava: labirent organı gelişimi | Kapak kapalı, sıcak ve nemli hava |
| Her dönem | Ani sıcaklık değişimi | Termostatlı ısıtıcı, yavaş su değişimi |
| Her dönem | Hastalık: kadife, bakteriyel enfeksiyon | Su kalitesi, gerekirse tedavi |
Ayrıntılar: yavru beslenmesi ve yavru büyütme ve ayırma
Yavrular büyümüyor
- Yem yetersiz ya da çeşitsizdir. Artemia miktarını artırın.
- Su kalitesi kötüdür. Su değişimlerini sıklaştırın.
- Akvaryum kalabalıktır. Yavruları daha büyük bir akvaryuma ya da birkaç akvaryuma bölün.
- Büyük yavrular küçükleri baskılıyordur. Büyükleri ayırın.
Yavrular arasında kavga
2–3 aydan itibaren erkekler kavga etmeye başlar. Erkekleri tek tek ayrı kaplara alın. Bkz. yavru büyütme ve ayırma
Hızlı cevaplar
Kaç kez denemeliyim?
Birçok çift ilk denemede başarılı olmaz. Koşulları gözden geçirip birkaç hafta dinlendirdikten sonra 2–3 kez denemek normaldir. Aynı çift sürekli başarısız oluyorsa farklı bir erkek ya da dişi ile denemek gerekebilir.
Dişi yumurtalarını bırakmazsa ne olur?
Çoğu dişi bırakamadığı yumurtaları zamanla vücudunda emer. Nadiren yumurta tıkanması görülebilir; bu durumda karın aşırı şişer ve dişi halsizleşir. Böyle bir durumda deneyimli bir üreticiye ya da veterinere danışın.
Erkeği değiştirmem gerekir mi?
Bir erkek ilk 2–3 denemede yumurtaları yiyorsa ya da dişilere sürekli aşırı saldırıyorsa farklı bir erkekle denemek mantıklıdır. Ancak önce akvaryum koşullarının ve dişinin hazır olduğundan emin olun.
Yavrular neden aynı hafta toplu öldü?
Toplu ölümlerin en sık nedeni su kalitesinin aniden bozulması (fazla yem, ölü artemia) ya da labirent organı döneminde soğuk havaya maruz kalmadır. Ölümlerin hangi haftada olduğu nedeni anlamaya yardımcı olur.